Pomorska Teka Edukacyjna

DOKUMENT
FABUŁA
NOTACJE

DOKUMENT

Polskie miesiące – grudzień ’81, czas trwania: 6’52”.

Jeden z odcinków filmu dokumentalnego Polskie Miesiące. Krótki, 6-minutowy dokument rozpoczyna się wystąpieniem Wojciecha Jaruzelskiego, który informuje o wprowadzeniu z dniem 13 grudnia stanu wojennego na obszarze całego kraju. Film stanowi doskonałą pomoc dydaktyczną do wykorzystania podczas zajęć lekcyjnych. Dokument mówi o szeroko zakrojonej akcji służb mundurowych i oddziałów zmechanizowanych ZOMO, mającej na celu internowanie wszystkich aktywnych działaczy „Solidarności”. Film powstał na potrzeby Fundacji Centrum Solidarności i zrealizowanej przez nią wystawy „Drogi do Wolności”. Znaleźć w nim można informacje na temat osób ukrywających się w czasie stanu wojennego oraz o powstałej wtedy na terenie całego kraju podziemnej strukturze „Solidarności” utrzymującej łączność z zagranicą.

 

 

Głos nadziei, reż. M. Drygas, 2002, czas trwania: 58’00”

Dokument oparty na znakomitym pomyśle – o Radiu Wolna Europa z Monachium mówią Polacy w kraju. Ci, którzy ją z nakazu komunistycznych władz zagłuszali, ale też i ci, którzy jej słuchali, nagrywali, powielali informacje i przekazywali innym. Widzimy ich twarze, słuchamy relacji. Natomiast głos nadziei z Monachium jest tylko słyszalny. Jego nadawców nie oglądamy. A to oni dostarczali przez lata (1952-1994) podstawowych i prawdziwych informacji o tym, co dzieje się na świecie i w kraju, otwierali okno wolności i dawali nadzieję. Film jest hołdem złożonym RWE i jej niewidzialnym dla nas pracownikom.

 

Każdy wie, kto za kim stoi, reż. M. Zmarz-Koczanowicz, 1983, czas trwania:  6’00”

Ironiczna synteza tzw. „kolejkowej” egzystencji Polaków. W PRL zawsze brakowało towarów, szczególnie w czasie stanu wojennego. Stało się po wszystko – po mięso, po owoce, po papier toaletowy, po pralkę, po wózek dla dziecka. Wielodniowe, wielogodzinne stanie w kolejkach było głównym sposobem spędzania czasu (wolnego od pracy!). W tym filmie najistotniejszy jest moment otwarcia sklepu. Kolejkowicze pokazani są jako istoty o mechanicznych odruchach, odczłowieczone. Podkreśla to nierealistyczny montaż dźwięku – powtarzające się frazy odtwarzają kolejkowy chaos i bełkot.

 

Z filmoteki bezpieki odc. 54-Solidarność Walcząca, czas trwania: 44’35”

13 Pierwszych Dni

(poniżej treść ograniczona geolokalizacyjnie. Twój kraj to United States)

Nie masz uprawnień do oglądania tego filmu

(koniec treści ograniczonej geolokalizacyjnie)

 

 

Fabuła

Rozmowy kontrolowane, reż. S. Chęciński, 1991, czas trwania: 9’00”

Stan wojenny ukazany w kostiumie komizmu, groteski i ironii. Aby go odczytać, konieczna jest historyczna wiedza o sytuacji polityczno-gospodarczej oraz społecznej Polski w latach 1980-1981. Film prześmiewczo unaocznia mechanizmy funkcjonowania Polaków w ówczesnej rzeczywistości społecznej. Pokazuje wpływ sytuacji w państwie na ludzkie zachowania, sposób myślenia, kształtowanie systemu moralnego, systemu aksjologiczny itp. Tytuł nawiązuje do obecnego we wszystkich krajowych telefonach nagrania: „Rozmowa kontrolowana. Rozmowa kontrolowana”.

 

80 milionów, reż. W. Krzystek, 2011, czas trwania: 104’00”

Prawdziwa historia z lat 80. pokazana w atrakcyjnej konwencji filmu kryminalnego. Wydarzenie było bowiem sensacyjne. W środku stanu wojennego wrocławscy działacze „Solidarności” brawurowo wykradli z banku (legalnie wziąć ich nie było można) własne, organizacyjne pieniądze. Pieniądze niebagatelne, bo owe tytułowe 80 milionów! SB kontra Solidarność i Kościół. Pasjonujące! Ludzie „Solidarności” sportretowani bez patosu, bez sentymentalizmu, zwykli bohaterowie, dokonujący tego, co niezwykłe.

 

Polecamy również:

Śmierć jak kromka chleba, reż. K. Kutz, 1994, czas trwania: 114’00”

Akcja filmu, przygotowywanego planowanego przez śląskiego reżysera 10 lat, rozpoczyna się w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. Nocy wprowadzenia stanu wojennego, stanu zbrodni i hańby. Po brutalnym aresztowaniu przewodniczącego Komisji Zakładowej „Solidarności” z kopalni „Wujek” górnicy decydują się na strajk. Obraz jest rekonstrukcją tragicznych wydarzeń, jakie towarzyszyły bezwzględnej pacyfikacji buntu przez oddziały milicji i ZOMO. Zginęło 9 górników, wielu zostało rannych.

Podobny dramatyzm fabularyzowanej prawdy znajdziemy tylko w później zrealizowanym filmie Czarny czwartek o Grudniu ’70.

 

NOTACJE

Notacje pochodzą ze zbiorów Europejskiego Centrum Solidarności.

 

Wiesław Kamiński – fizyk, profesor, były rektor UMCS w Lublinie. W 1980 r. organizował struktury uczelnianej „Solidarności”, był przewodniczącym delegacji zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego związku na I Krajowy Zjazd Delegatów w Gdańsku.

 

Stanisław Karpik – w latach 60. sortowacz listów, właściciel gospodarstwa rolnego. W latach 60. nagrywał i kolportował audycje i msze św. nadawane przez Radio Wolna Europa i ulotki mówiące o zbrodni katyńskiej. W 1966 r. poddany brutalnemu śledztwu i umieszczony w Szpitalu Psychiatrycznym. Współpracownik KOR, ROPCiO.

 

Halina Winiarska [BIOGRAM]

 

Dariusz Kupiecki – matematyk, menedżer. Od 1976 r. był współpracownikiem KOR, koordynatorem akcji pomocy dla robotników Ursusa represjonowanych po wydarzeniach czerwcowych 1976 r. W sierpniu 1980 r. był uczestnikiem akcji wspierania strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

 

Bogusław Gołąb – monter rurociągów, technolog, konstruktor w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. W grudniu 1970 r. uczestnik protestów robotniczych w Stoczni Gdańskiej i w Gdańsku. W sierpniu 1980 r. uczestnik strajku w Stoczni Północnej. Od 1994 r. pracował w Archiwum ZR Gdańsk.

 

Antoni Tokarczuk – absolwent KUL. W 1980 r. współorganizator strajku okupacyjnego Zakładów Rowerowych Predom Romet w Bydgoszczy. Był działaczem Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. W 1988 r. był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym „S” Lechu Wałęsie. W latach 1989-1991 senator RP.

 

Anna Bogucka-Skowrońska – adwokat, senator, była sędzia Trybunału Stanu. Współtworzyła struktury związkowe „Solidarności” w regionie słupskim. Brała udział w kilkudziesięciu procesach politycznych, broniąc społecznie takich działaczy opozycji jak Lech Wałęsa, Zbigniew Romaszewski, Anna Walentynowicz, Bogdan Lis. W latach 1983–1989 członkini Komitetu Helsińskiego.

 

Andrzej Wiszniewski – inżynier elektryk, profesor, były minister nauki. Po wprowadzeniu stanu wojennego organizował strajk okupacyjny na uczelni. Został usunięty ze stanowiska prorektora i internowany. Po zwolnieniu działał w podziemiu, współpracował ze środowiskiem Solidarności Walczącej. W latach 1990–1996 sprawował urząd rektora Politechniki Wrocławskiej.

 

Andrzej Drzycimski [BIOGRAM]

Pomorska Teka Edukacyjna

creative

Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska (CC BY-NC-ND 3.0 PL)
Więcej informacji tutaj.

Pomorska Teka Edukacyjna traktowana jest jako kompletny zbiór, przedziały czasowe (1939-1945; 1946-1969; 1970-1990) są zamkniętymi utworami i każde dodatkowe użycie poszczególnych elementów strony (np. zdjęć) wymaga odrębnej pisemnej zgody.

Znajdz-nas-na-facebooku