Pomorska Teka Edukacyjna

Czerwiec 1956

Pierwsza połowa 1956 r. obfitowała w szereg wydarzeń ważnych dla dalszej historii PRL. W lutym odbył się XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, na którym Chruszczow ujawnił i potępił zbrodnie Stalina. W marcu w Moskwie zmarł Bolesław Bierut, symbol polskiego stalinizmu. W kwietniu na mocy amnestii wolność odzyskało 9000 więźniów politycznych. W maju z Biura Politycznego PZPR odszedł Jakub Berman, który kierował tzw. „frontem ideologicznym” i ponosił odpowiedzialność za sowietyzację polskiej nauki i kultury. Temperatura nastrojów społecznych gwałtownie wzrosła, gdy nowe kierownictwo PZPR podjęło decyzję o przetłumaczeniu i rozpowszechnieniu tajnego referatu Chruszczowa. Obraz potworności, jakich dopuścił się Stalin, wywołał wśród członków partii ferment. Na partyjnych spotkaniach i wiecach coraz śmielej dyskutowano nad reformą systemu sprawowania władzy.

Proces postępującej odwilży rozwiał atmosferę wszechogarniającego strachu, w której od kilku lat pogrążone było całe społeczeństwo. 28 czerwca o swoje prawa upomnieli się robotnicy Poznania. Protest rozpoczął się od żądań czysto ekonomicznych (wypłata zaległych wynagrodzeń, obniżenie norm wydajności pracy), ale bardzo szybko zyskał charakter antykomunistyczny i antyradziecki. Demonstranci zaatakowali Komitet Wojewódzki PZPR, siedzibę władz wojewódzkich, więzienie oraz gmach znienawidzonej bezpieki. Obok haseł „Chcemy chleba”, „Żądamy obniżki cen” na transparentach pojawiły się słowa „Precz z ruską demokracją”, „Żądamy wolnych wyborów”. Nie przypadkiem też grupa manifestantów wdarła się do gmachu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – to właśnie tam mieściła się aparatura zagłuszająca polskojęzyczne audycje Radia Wolna Europa.

Władze potraktowały poznański protest jako „zorganizowaną kontrrewolucję”.

Przeciwko demonstrantom skierowano czołgi oraz oddziały Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Po stłumieniu rozruchów rozpoczęły się aresztowania, które objęły co najmniej 700 osób. Premier Józef Cyrankiewicz w transmitowanym przez radio przemówieniu nie pozostawił żadnych wątpliwości co do tego, jak partia zareaguje na każdy, podobny przejaw buntu; „Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewny, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie w interesie klasy robotniczej, w interesie chłopstwa pracującego i inteligencji, w interesie walki o podnoszenie stopy życiowej ludności, w interesie dalszej demokratyzacji naszego życia, w interesie naszej Ojczyzny”.

Pomorska Teka Edukacyjna

creative

Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska (CC BY-NC-ND 3.0 PL)
Więcej informacji tutaj.

Pomorska Teka Edukacyjna traktowana jest jako kompletny zbiór, przedziały czasowe (1939-1945; 1946-1969; 1970-1990) są zamkniętymi utworami i każde dodatkowe użycie poszczególnych elementów strony (np. zdjęć) wymaga odrębnej pisemnej zgody.

Znajdz-nas-na-facebooku